Szanowna Pani Minister! Zwracam się do Pani ponownie - tym razem w formie interpelacji
Szanowna Pani Minister! Zwracam się do Pani ponownie - tym razem w formie interpelacji poselskiej (w styczniu br. złożyłem w tej sprawie zapytanie poselskie) - w sprawie osób, które pracowały jako katecheci przed 1990 r., tj. w okresie poprzedzającym wprowadzenie katechezy do szkół, a obecnie starają się o przejście na wcześniejszą emeryturę nauczycielską na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. W czasie wykonywania pracy jako katecheci niektóre z tych osób zatrudnione były na pełnym etacie w innych zakładach pracy, które odprowadzały należne Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych składki.
Wielokrotnie w decyzjach wydawanych przez ZUS pojawia się problem parafialnego płacenia składek ZUS, choć wiadomo, że nie była to sprawa uregulowana prawnie i oficjalnie. Katecheci zatrudnieni na parafiach byli równocześnie zatrudnieni w innych zakładach pracy, więc składki były odprowadzane.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Rybniku odmówił zaliczenia ww. okresu pracy katechetycznej przed 1990 r. jako pracy pedagogicznej, a sądy niejednokrotnie umarzały postępowanie w ww. sprawie.
Ministerstwo Edukacji Narodowej Departament Pragmatyki Zawodowej Nauczycieli w piśmie nr DPZN-WSW-AL.-1801/180/06 z dnia 21 listopada 2006 r. stwierdził, co następuje: ˝W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego: wyrok z dnia 3 sierpnia 2000 r. sygn. akt II UKM 661/99 (OSNP 2002 Nr 4, poz. 93) i wyroku z dnia 30 lipca 1997 r. sygn. akt II UKN 201/97 (OSNAPUS 1998 Nr 11, poz. 347) oraz uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2001 r. sygn. akt III ZP 32/00 (OSNAPiUS 2001 Nr 14, poz. z okładki) nauczanie religii w punktach katechetycznych prowadzonych przez osoby prawne Kościoła katolickiego (parafie) przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 29, poz. 154, z późn. zm.) oraz zarządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 kwietnia 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu uprawnień i obowiązków nauczycieli i wychowawców zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez osoby prawne Kościoła katolickiego (M.P. Nr 30, poz. 316) było pracą nauczycielską w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela oraz art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 17, poz. 256, z późn. zm.).
W opinii departamentu Sąd Najwyższy opowiedział się jednoznacznie za zaliczeniem pracy katechetycznej do pracy nauczycielskiej.
Wg wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 września 1999 r. parafialny punkt katechetyczny jest także placówką, a katecheta nauczający w tym punkcie jest również pracownikiem pedagogicznym. Przemawiają za tym uregulowania zawarte w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425, ze zm.) oraz zarządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 września 1995 r. w sprawie wynagradzania nauczycieli.
Nauczanie religii w tych okresach nie mogło odbywać się w szkołach publicznych, została ona bowiem wcześniej usunięta ze szkół. Do 23 maja 1989 r., tj. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. do nauki religii prowadzonej w punktach katechetycznych oraz do księży nauczających nie były i nie mogły być - z oczywistych względów - stosowane przepisy Karty Nauczyciela.
Zgodnie z § 3 pkt 10 zarządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 czerwca 1995 r. w sprawie wynagradzania nauczycieli przy ustalaniu szczebla wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli i awansowania do wyższego szczebla zalicza się okresy prowadzenia zajęć katechetycznych w szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych lub w ramach katechezy parafialnej.
Powrót nauczania religii do szkół publicznych od 1989 r. i ratyfikacja konkordatu zawartego pomiędzy Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą w 1998 r. usankcjonowała status osób nauczających religii i uprawnień wynikających w Karty Nauczyciela.
Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2001 r. (IIIZP 32/2000) stwierdza, że okres nauczania religii w katechizacji parafialnej w ramach stosunku pracy przed dniem 25 października 1990 r. jest okresem pracy nauczycielskiej w rozumieniu art. 88 ust. 1 z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674).
W związku z przytoczoną wyżej argumentacją prawną kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Dlaczego i na jakiej podstawie - choć wg opinii MEN praca katechetyczna na parafii jest pracą nauczycielską - ZUS w Rybniku konsekwentnie odmawia uznania tego faktu i nie zalicza okresu pracy katechetycznej świadczonej przed 1990 r. jako pracy pedagogicznej?
2. Jak to możliwe, że całkowicie przeciwstawne stanowisko w ww. sprawie zajmuje ZUS w Chorzowie (˝Dziennik Zachodni˝ z dnia 13 marca 2007 r.)?
3. Dlaczego w momencie powrotu katechezy do szkół, czyli w 1990 r., zaliczono katechetom pracę na parafii jako pracę katechetyczną?
4. Dlaczego wielokrotnie w decyzjach wydawanych przez ZUS pojawia się problem parafialnego płacenia składek ZUS, choć wiadomo, że nie była to sprawa uregulowana prawnie i oficjalnie?
5. Dlaczego konsekwencje usunięcia przed 1989 r. katechezy ze szkół ponoszą obecnie katecheci, którym odmawia się zaliczenia okresu pracy na parafiach do świadczeń emerytalnych?
Z poważaniem
Posłowie Henryk Siedlaczek
i Wojciech Zbigniew Picheta
Warszawa, dnia 22 maja 2007 r.